Bebeğiniz 16. Gebelik haftasını geçtiğinde daha fazla detaylı incelenebilir. Ancak halen detaylı kalp taraması için erkendir.Gebeliklerin 16-18. Haftaları arasında ikinci tremester anomali taraması ile hem bebeğin yapısal oluşumlarına hem de kromozom bozukluklarında sık görülen ya da bebeğinizde görüldüğü zaman kromozom bozukluğu riskinin arttığı ultrasonografik bulgulara bakılır.

İkinci Tremester

Bu bulgulara sonografik marker ya da trizomi belirteci gibi adlar da verilir. Sonuçta ne isim verilirse verilsin bu ultrason marker/belirteçlerinin bir bebekte olması bebeğin daha detaylı incelenmesini gerektirir. Her bulgu aynı oranda anomali riskini arttırmaz. Aynı bebekte birden fazla bulgu olması ise anomali riskini anlamlı oranda arttırır.

İkinci Tremester
Beyin Damarı

Bu belirteçlerden en önemlisi majör belirteç denilen ense kalınlığıdır. 15-20  hafta arası bebeklerde ense kalınlığının 6mm den fazla olması down sendromu ve doğumsal kalp anomalisi ihtimalini arttırır. Diğer belirteçlere minör belirteç denir. En çok rastlanan minör belirteçler koroid pleksus kistleri, küçük burun kemiği, gözde katarakt, kafa içinde beyincik anomalileri, ventrikülomegali (kafa içi sıvı dolu boşlukların geniş görülmesi),  kalpte hiper ekojen odak (kalpte odacıkların içinde parlayan nokta), ARSA bulgusu (sağ kola giden atardamarın soldan çıkması),  hiper ekojen bağırsak (bağırsakların aşırı parlak görülmesi), böbreklerde hidronefroz (böbreklerde idrarın toplandığı havuzcuğun geniş görülmesi), kısa üst kol kemiği, el ve ayak parmaklarında fazlalık ya da eksiklik, serçe parmağın orta boğumundaki kemiğin gelişmemesi, kısa üst bacak kemiği, clubfoot (ayakların çarpık duruşu), ayak baş parmağının ayrık duruşu, leğen kemiklerinin açısı  ve son olarak tek umblikal arter (göbek kordonunda iki yerine tek atardamar olması) görülmesidir.

Bu belirteçlerin birden fazlasının beraber görülmesi özellikle 35 yaş üstü gebelerde riski çok arttırır. 35 yaş altı genç yaş grupta hormonal testler düşük riskli çıkmış ise ense kalınlığı dışında tek belirteç görülmesinin önemli olmadığı düşünülmektedir.

İkinci Tremester Anomali Taramasının Aşamaları

İkinci tremester taramasına yine rahim ağzının değerlendirilmesi ile başlanır. Servikal yetmezlik denilen rahim ağzının erken dönemde açılması ve doğumun gerçekleşmesi durumu bu haftalarda yakalanır. Servikal uzunluğun 3 cm nin üzerinde olması beklenir.

bb

Plasentanın yerleşim yeri ve rahim ağzına yakınlığı tespit edilir. Amnion sıvısı miktarına bakılır.

Mide video

Bebeğinizin baş çapı, çevresi, karın çevresi, kol ve bacak uzun kemikleri ölçülerek ortalama ağırlığı bulunur ve gelişiminin gebelik haftası ile uygun olup olmadığına bakılır. Bu haftalarda son adet tarihiniz ile bebek arasında 5-10 güne kadar farklar olabilir. Taramaya genellikle kafa ile başlanır.

cc

Kafa içinde beyni ortadan simetrik olarak ikiye ayıran yapı izlenir. Bu yapının iki yanında koroid pleksus denilen beyin omirilik sıvısını salgılayan yapılar  izlenir.

Kafa İçi video

Bu simetrik yapılar içinde kist olup olmadığı kontrol edilir.

dd

Ense kısmında beyinciğin 3 parçası görülür, beyincik ile kafa kemiği arasındaki boşluk ölçülür, ense kemiği ile cilt arasında kalan ense kalınlığı ölçülür.

ee

Ense kalınlığının 15-20.haftalar arasında 6 mm yi geçmemesi gereklidir.

ff

Alın kısmına yakın kavum septum pellisidum adı verilen boşluk ve korpus kallozum incelenir. Her iki yanda ventrikül adı verilen sıvı dolu boşluklar ölçülür. Bu boşlukların 10 mm yi geçmesine ventrikülomegali denilir.

Kafanın iki yanında kulak çıkıntıları izlenir.

Kulak 4 boyut video

Kulakların düşük olup olmadığına bakılır. Yüze geçilir ve göz boşlukları görülür. Gözlerin birbirine yakınlığı incelenir. Göz bebekleri (lens) her iki tarafta izlenir.

gg

Üst ve alt çene ve burun kemiği (Nasal bone)  görülmeye çalışılır. Burun kemiğinin kısa ve basık olması  down sendromu taramasında önemlidir.

Anteriorserebralarter

15-20. gebelik haftalarında burun kemiği küçük yada basık görülen bebeklerde down sendromu riski yükselir.

hh

Her iki dudak burnun altında incelenerek yarık dudak olup olmadığına bakılır.

ikinci 3 aylık yutkunma 4 boyut

Yarık damak çok deneyimli gözlerden bile kaçabilir.

sağlam üst dudak

Çenenin küçük ve geride olup olmadığına bakılır.

ıı

Kafanın ardından nöral tüpün devamı olan omurga kemikleri izlenir. Sırasıyla boyun omurları, sırt omurları ve bel omurları izlenir. Omurga sistemi arkadan ve yandan iki yönlü olarak taranır. Boyun omurlarının her iki yanında kürek kemikleri, sırt omurlarının her iki yanında göğüs kafesini çevreleyen kaburgalar  ve bel omurganın bittiği yerin iki yanında leğen kemikleri görülür. Leğen kemiklerinin birbiri ile yaptığı açının geniş olmaması gereklidir.

Ultrason
Omurga Kemikleri

İkinci tremester anomali taraması için daha sonra ön tarafa geçilerek karın ön duvarı incelenir. Bu haftalarda karın ön duvarının kapanmış olması ve duvarda fıtıklaşma izlenmemesi gerekir. Göğüs boşluğuna geçilir. En üstte köprücük kemikleri görülür. Kalbin solda olması ve mümkün ise dört kalp odacığı izlenmeye çalışılır.

sc

Kalp halen detaylı bir inceleme için küçüktür.

4 odacık video

Ancak zayıf hastalarda 4 kalp odacığının yanında kalbe giden ve gelen büyük damarlar izlenir.

kk

Her iki akciğer lobu kalbin iki yanında görülür. Karın boşluğunda karaciğer ve mide gözlenir. İlk tremesterden farklı olarak ikinci tremester taramasında safra kesesi görülür. Aşağıya inince bel omurlarının önünde her iki böbrek ve biraz daha aşağıda mesane görülür. Böbreklerin üstünde böbrek üstü bezleri iki kalın çizgi halinde izlenir. Karın boşluğunda karaciğer ile kalp arasında duktus venozus adı verilen bir damarın renkli dopler ultrasonda kan akışına bakılır. Bu damarda kan akışının görüntüsü son zamanlarda down sendromu taramasında kullanılmaktadır.

duktus dopler video

ll

Karın incelemesi bittiğinde kol ve bacaklara geçilir.

El ayak video

Üst kolda tek kemik, alt kolda iki kemik gözlenir. Bu kemiklerin uzunlukları ölçülür ve gebelik haftası ile karşılaştırılır.

sc

Ellerde beş parmak görülür ve el baş parmağının diğer parmaklardan farklı bir açı ile duruşu izlenir. Bazı sendromlarda bebekler ellerini farklı şekilde tutarlar.

Beş parmak video

Ellerini açıp kapaması önemlidir. Her elde beş parmak sayılır, baş parmak hariç diğer dört parmakta 3 kemik gözlenir, serçe parmağın orta kemiğine özellikle bakılır çünkü eksikliği gelişmemesi down sendromu açısından önemlidir.

nn

Üst bacakta tek kemik ve alt bacakta iki kemik gözlenir. Ayakların duruşuna ve ayak baş parmaklarının elin aksine diğer parmaklarla yan yana duruşuna bakılır.

Fetal ayak yandan

15. Haftadan sonra bebeklerin %100’ünde cinsiyeti doğru belirlemek mümkündür. Son olarak göbek kordonundaki damar sayısına bakılır. Göbek kordonunda 2 atardamar ve 1 toplardamar olmalıdır. Bazen tek atardamar görülemez. Bu durumda bebekte böbrek anomalisi ihtimali artar.

İkinci üç ay 4 boyut 1

Bazı doktorlar bu taramaya dopler ultrasonografi denilen bebeğin ve sizin kan akımının görüntülendiği bir ultrason ilave ederler. Rahme kan taşıyan damarlarda direnç tesbit edilmesi gebelikte hipertansiyon gelişme ihtimalini arttırır.

oo

Görüldüğü gibi iyi bir cihaz ile detaylı tarama sırasında bakılan pek çok yapısal anomali ve kromozom bozukluğu belirteci 15-18 hf arası yapılan ultrasonografide bakılabilmektedir. Hastaya vakit ayırıp bakıldığında, teknolojinin de yardımı ile pek çok sakatlık 20-22 arası yapılan detaylı taramaya gerek kalmadan tespit edilebilmektedir. Bu taramalar sırasında rahim duvarı ve yumurtalıkların da incelenmesi faydalı olur. Pek çok gebede yükselen estrojen hormonu nedeniyle rahimde başlangıçta küçük olup fark edilmeyen miyomlar bu haftalarda yakalanmaktadır. Gebelik sırasında nadir de olsa yumurtalık kistleri gelişmekte ve kistler de ultrasonografi yardımı ile tespit edilmektedir.